İnklüziv sinif, xüsusi məktəb, xüsusi sinif və evdə təhsil: fərq və seçim
Rəsmi anlayışlar, hansı halda hansı forma nəzərdə tutulur, kim qərar verir və Bakıda hansı məktəblər təsdiqlənmiş siyahıdadır.
Rəsmi anlayışlar (BŞTİ, arxiv 2026-04-12)
İnklüziv təhsil — sağlamlıq imkanları məhdud uşaqların ümumi təhsil müəssisəsində xüsusi şərait yaratmaqla və xüsusi təlim vasitəsilə sağlam şagirdlərlə eyni sinifdə təhsilə cəlb edilməsi. Xüsusi təhsil müəssisəsi — sağlamlıq imkanları məhdud şəxslər üçün yaradılmış müəssisə. Xüsusi təhsil bölməsi — ümumi təyinatlı müəssisədə yaradılmış struktur bölmə. Evdə təhsil — sağlamlıq vəziyyətinə görə müəssisədə oxuya bilməyənlərin müəssisənin pedaqoqları vasitəsilə evdə təhsili; evdə tədrisə cəlb olunma xəstəliklər siyahısına və uşağın faktiki vəziyyətinə uyğun PTPK qərarı ilə həyata keçirilir.
Kim qərar verir
Xüsusi təhsil müəssisələrinə qəbul, bir müəssisədən digərinə köçürmə (o cümlədən sağlamlıq imkan verərsə ümumi məktəbə) və evdə təhsil — psixoloji-tibbi-pedaqoji komissiyanın (PTPK) qərarı və valideynin razılığı ilə (BŞTİ sual-cavab, arxiv 2026-05-18). Komissiyada müayinə və məsləhət ödənişsizdir.
Bakıda təsdiqlənmiş siyahılar
Saytın kataloqunda BŞTİ-nin iki siyahısı tətbiq edilib: «İnklüziv təhsil» layihəsinin tətbiq olunduğu 30 ümumi məktəb və xüsusi sinfi olan 11 ümumi məktəb (hər ikisi arxiv 2025-12-14, 2025/26 tədris ili). 2025/26 hesabatında 41 məktəb göstərilsə də, həmin sənəd serverdən açılmadığı üçün 11 məktəbin fərqi yoxlanılmayıb. Siyahıda olmamaq «yoxdur» demək deyil.
Nəyi soruşmalı
Sinifdə köməkçi müəllim varmı, hansı dəstək (loqoped, psixoloq) mövcuddur, fiziki əlçatanlıq (giriş, tualet, mərtəbə), dərs müddəti və qiymətləndirmə. Cavabları yazılı istəyin.
Prosedur addım-addım
1Əvvəlcə hara müraciət etməli
Uşağın ehtiyacı barədə həkim rəyi ilə — psixoloji-tibbi-pedaqoji komissiyaya (rayon üzrə bölgü aşağıda). Məktəb seçimi komissiya qərarından sonra.
2Hansı qurum cavabdehdir
PTPK (BŞTİ-nin xüsusi təhsil bölməsi) — forma barədə qərar; məktəb — icra; BŞTİ — nəzarət.
3Sənədlər
Komissiya üçün sənədlər — «Komissiyadan keçmək» bələdçisində (BŞTİ siyahısı ilə).
4Necə yazılmalı
Elektron kabinetdə qeydiyyat, sonra komissiyanın qəbul günündə gəlmək (BŞTİ «Müayinə üçün sənədlər», arxiv 2026-05-18).
5Nə baş verir
Komissiya diaqnozu dəqiqləşdirir/təsdiq edir və təhsil forması barədə qərar verir (BŞTİ anlayışlar səhifəsi).
6Hansı sənəd verilir
PTPK qərarı (xüsusi təhsilə cəlb, evdə təhsil və ya digər forma; buraxılış imtahanlarından azad olunma barədə də qərar mümkündür).
7Növbəti addım
Qərarla seçilmiş məktəbə müraciət; inklüziv sinif üçün — siyahıdakı məktəblə əvvəlcədən danışıq.
8İmtina halında
Komissiya qərarı ilə razı deyilsinizsə, yazılı əsaslandırma istəyin və BŞTİ-yə müraciət edin; şikayət qaydası «Vətəndaşların müraciətləri haqqında» Qanunla tənzimlənir. Xüsusi apelyasiya qaydası bu serverdən yoxlanılmayıb.
Ünvan və xəritə
1 nömrəli psixoloji-tibbi-pedaqoji komissiya (Nərimanov, Binəqədi)
11 nömrəli xüsusi ümumtəhsil məktəbi — Nərimanov rayonu, Hacı Murad və Molla Cümə küçələrinin kəsişməsi, 7 saylı ASAN xidmətin yaxınlığı
Həftənin III və V günləri, 10:00–16:00
2 nömrəli komissiya (Yasamal, Səbail, Nəsimi)
151 nömrəli tam orta ümumtəhsil məktəbi — Nəsimi rayonu, Dağıstan küçəsi 36, «28 May» metrosunun yaxınlığı
Həftənin III və V günləri, 10:00–16:00
3 nömrəli komissiya (Suraxanı, Xətai, Nizami)
Namiq Həmzəyev adına 238 nömrəli tam orta ümumtəhsil məktəbi — Nizami rayonu, Əliağa Kürçaylı küçəsi 70
Həftənin II və IV günləri, 10:00–16:00
4 nömrəli komissiya (Qaradağ)
Səxavət Məhərrəmov adına 106 nömrəli tam orta ümumtəhsil məktəbi — Lökbatan qəsəbəsi, Bünyadzadə küçəsi 3
Həftənin III və V günləri, 10:00–16:00
5 nömrəli komissiya (Xəzər, Pirallahı, Sabunçu)
12 nömrəli internat tipli xüsusi ümumtəhsil məktəbi — Xəzər rayonu, Şüvəlan qəsəbəsi, A. İldırım küçəsi 43A
Həftənin II və IV günləri, 10:00–16:00
Xəritə keçidləri ünvana görə axtarış açır; koordinat rəsmi mənbədə göstərilmədiyi üçün dəqiq nöqtə vəd edilmir.
Müddətlər: rəsmi və təcrübədən
| Nə | Rəsmi müəyyən edilmiş müddət | Şəxsi təcrübəyə görə gözləmə |
|---|---|---|
| Komissiyada müayinə vaxtı | Qəbul günləri rayon üzrə: həftədə iki gün, 10:00–16:00 (BŞTİ, arxiv 2026-05-15). Gözləmə müddəti rəsmi mənbədə yoxdur. | Şəxsi təcrübə hələ dərc edilməyib: sayt sahibinin «Şəxsi təcrübə» rubrikasına baxın. |
| Dərs müddəti | Xüsusi təhsil müəssisələrində I sinifdə 35, digər siniflərdə 45 dəqiqə; evdə ümumi proqramla 45, xüsusi proqramla 40 dəqiqə (BŞTİ sual-cavab). | — |
Rəsmi müddət yalnız mənbədə tapılanda yazılır; təcrübə qeydləri müəllifin sözləri ilə, tarix və yerlə verilir və rəsmi müddət deyil. Şəxsi təcrübə rubrikası.
Məlumatın əsası
- Rəsmi səhifə BŞTİ: anlayışlar, sual-cavab, komissiyalar, siyahılar (arxiv surətləri)Mənbə açılıb
- Hüquqi akt Xüsusi təhsil haqqında Qanun; evdə təhsil qaydaları (NK qərarı) — nömrə/redaksiya yoxlanılmayıbYoxlanılmayıb